SGK Ödemelerinin Tenzili: Geçici İş Göremezlik ve Peşin Sermaye Değeri

İki ayrı kalem, iki ayrı yer

SGK ödemelerinin mahsubunda en sık yapılan hata, tüm ödemeleri tek bir torbada toplayıp toplam zarardan düşmektir. Oysa iki kalem farklı yerlere düşer:

• SGK geçici iş göremezlik (GİG) ödemesi — iyileşme sürecine ait ödemedir ve GİG zararından düşülür. GİG zararı ile ilgisiz bir kalemden indirilmesi hatalıdır.
• İş kazası peşin sermaye değeri (açıklanmış PSD) — sürekli iş göremezlik gelirinin peşin değeridir ve genel net toplamdan düşülür, GİG'den bağımsızdır.

Bu ayrım korunmadığında toplam sayı doğru görünse bile kalem bazındaki tablo tutmaz ve rapor itiraza açık hâle gelir.

Kusur oranı burada da uygulanır

Her iki kesinti de girilen ham tutarla değil, kusur oranıyla çarpılarak uygulanır. Zarar zaten kusur oranında hesaplandığı için ödemenin tamamının düşülmesi, zararı ikinci kez daraltır.

Rapor bu adımı gizlemez: kesinti satırında ham ödeme tutarı, uygulanan kusur oranı ve bulunan kesinti ayrı ayrı görünür. Böylece karşı taraf da hesabı aynı adımlarla izleyebilir.

GİG kesintisi zararı eksiye düşürmez

SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik tutarı, hesaplanan GİG zararından büyük olabilir. Böyle bir durumda kalem eksiye geçmez; GİG zararı sıfırda durur ve aradaki fark başka kalemlere yayılmaz.

Bu bilinçli bir tercihtir: bir kalemin fazlası, ilgisiz başka bir kalemin zararını kapatmak için kullanılmaz.

Hangi belgelere ihtiyacınız var?

Tenzilin denetlenebilir olması için ödemenin tutarı ve niteliği gerekir: ödeme geçici iş göremezlik mi, sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri mi? SGK yazısında bu ayrım açıkça yer alır.

Nitelik belirsizse hesap yapılabilir ancak raporun kesinti bölümü tartışmaya açık kalır — hesabı teslim etmeden önce ayrımı netleştirmek en sağlam yoldur.